Terug naar de nieuwsbrief | www.golfreiswijzer.nl

Is St.Andrews met recht ‘the Old Course’ ...?


Old Course Loenen is een van de jongste golfclubs van Nederland. Of toch niet? Golfhistorici menen te weten dat in Loenen de basis ligt voor de golfsport. Onze journalist en fotograaf Ruud Taal ging op onderzoek uit.


Golfhistoricus Steven J. H. van Hengel komt waarschijnlijk het dichtst bij de waarheid in zijn boek ‘Early Golf’, waarin de golfgeschiedenis nauwgezet wordt gefileerd. Hij concludeert dat reeds in 1297 in Loenen aan de Vecht het eerste golfballetje moet zijn geslagen.

Old Course Loenen.(foto: Ruud Taal)

Zo’n 150 jaar eerder dan in St.Andrews. Ook de Schotse golfer Colin Montgomerie, ontwerper van ‘The Dutch’, beaamt het: “Golf is born in Holland, but made in Scotland.” Een oprechter bron kunnen we ons toch niet wensen.
Aan die geboorte ging echter wel flinke moordpartij vooraf. Gerard van Velzen, heer van Beverwijk, Noordijk, Velsen en kasteelheer van Kronenburg in Loenen aan de Vecht, verdacht van de moord op Floris V, werd op tweede kerstdag 1296 geradbraakt en de meeste edellieden die zich in het kasteel bevonden werden onthoofd. Zo deed je dat vroeger. Het recht had gezegevierd en als herinnering werd daarna, 550 jaar lang, op 26 december een colf-wedstrijd gespeeld. Tweemaal vier spelers sloegen een houten bal met gekrulde stokken over een parcours dat via het Rechthuis, langs de Vecht naar de molen en terug naar het kasteel leidde, waar de keukendeur het ‘doel’ was.

Opzet of niet, maar het terrein waar het kasteel tot 1837 heeft gestaan is nimmer bebouwd, noch zijn de fundamenten ervan blootgelegd. In de droge zomertijd zouden zelfs de ronde contouren van de oude donjon zichtbaar zijn. Hoe dichter kun je bij de oorsprong van het golfspel komen?

De nieuwe ‘Old course’

Ben van Doesburgh, voorzitter Old Course Loenen. (foto: Ruud Taal) Op een lange par 4-afstand van de plek waar de dader en zijn adelijke kompanen in 1296 door de keukendeur naar buiten werden gesleurd, pronkt sinds vijf jaar het prachtige rietgedekte clubhuis van een van Nederlands jongste golfclubs: Old Course Loenen. Wie daar nu zijn bal tegen de keukendeur slaat ligt out of bounds en loopt kans dat topkok Koen van Gerner zijn hoofd om de hoek steekt om u hartelijk welkom te heten in het clubrestaurant.
Voorzitter Ben van Doesburgh van ‘OCL’, sinds een paar maanden de opvolger van grondlegger Cas Jansen, roemt niet voor niets het prachtige, in boerderijstijl gebouwde clubhuis en de horeca als speerpunten van zijn club. In dat lijstje noemt hij in een adem ook de Golf Academy van voormalig tourpro Mette Hageman, die in de gewelven van het clubhuis een elektronische putting-clinic heeft staan waar “ik genadeloos op een aantal verbeterpunten werd gewezen.” Maar ook voor de club heeft Ben van Doesburgh nog wel wat ambities. “We willen binnen vijf jaar tot de top 10 van alle Nederlandse 9-holes banen horen. Het streven om naar 18 holes te groeien is in het huidige tijdsgewricht niet realistisch. Waar we wel hard aan werken is om de kwaliteit van de baan op peil te houden. De stimp-snelheid van de greens hebben we, met veel rollen en maaien, in korte tijd van 7 naar 9.2 gebracht en dat willen we zo houden. En als het even kan gaan we de oefenfaciliteiten uitbreiden met een iets grotere chipping & putt-green. Maar bovenal willen we gewoon een van de gezelligste verenigingen van Loenen zijn.”

Hole 9 van Golfclub Old Course Loenen. (foto: Ruud Taal)

De oorsprong van een bruisende club

De Old Course Loenen is geboren op initiatief van een honderdtal leden van de Amsterdam Old Course, die al jaren onder een onzeker voortbestaan lijdt. Zij vonden in 2007 een fraai stuk polderland tussen het druk bevaren Amsterdam-Rijnkanaal en het karaktervolle oude dorp Loenen aan de Vecht. Daarin is flink geïnvesteerd, helaas op een moment dat van een crisis nog geen sprake was. Ten tijde van de opening, in 2009, was die situatie volkomen veranderd. Van Doesburgh: “Dezelfde grond had toen ongetwijfeld voor een fractie van het aankoopbedrag verworven kunnen worden. Met zeshonderd leden van jong tot oud, waarvan vijfhonderd vol betalend, zijn we weliswaar niet ontevreden, maar nog een stuk vijftig erbij zou mooi zijn. En als we ook nog iets meer jeugdleden dan de huidige zestig, kunnen aantrekken, dan kan het wervende bord bij de ingang van de golfbaan wat mij betreft weg.”
Met blije trots schetst de kersverse voorzitter zijn bruisende club. “We proberen de leden bij zoveel mogelijk golf-gerelateerde activiteiten te betrekken. Bijna een kwart van hen speelt competitie en de dames en heren hebben hun eigen druk bezochte golfochtenden. Er wordt ook gebridged en in de kelder van het clubhuis staat zelfs een biljart. Niemand claimt hier een bepaalde elite-status en dat uit zich ook in het feit dat ongeveer de helft van alle leden wel in een commissie zit. En als het even meezit gaan we volgend jaar ‘2e kerstdag 1297’ in ere herstellen door een golfpartij te organiseren vanaf het landgoed Kronenburg, door de straten van het oude dorp langs de plek van het oude Rechthuis naar de molen De Hoop. Niet met een houten bal natuurlijk, maar daar verzinnen we wel wat op.”
Een origineel plan dat de oorsprong van het golfspel en de naam ‘Old Course’, ruim 700 jaar na dato, alleen maar zal benadrukken.

Het rietgedekte clubhuis, gebouwd in boerderij-stijl, staat heel markant, middenin de 9 holes-baan. Aan de horizon prijkt vanaf vrijwel elke hole de 80 centimeter uit lood staande toren van de Hervormde Kerk in Loenen aan de Vecht (anno1525).(foto: Ruud Taal)

9 Holes

We merken aan alles”, vervolgt Ben van Doesburgh, “dat 9 holes-banen steeds meer in trek raken, zowel bij werkenden als bij 60-plussers. We hebben een succesvolle alliantie met vijf andere 9 holes-banen in de regio, waar we over-en-weer vrij kunnen spelen. Op onze besloten club hebben leden weliswaar voorrang, maar gastspelers zijn van harte welkom. Het verdient wel aanbeveling om vooraf even te bellen, want er kan zomaar een clubwedstrijd aan de gang zijn.”

Old Course Loenen is ontworpen door Alan Rijks. Met heel veel grondverzet is de oorspronkelijke polder ingericht als inland links-baan met helmgras en harde greens en aprons. Er kan vanaf verschillende tees in meerdere lussen qualified worden gespeeld, zodat baan steeds een andere uitdaging biedt. De fairways, met her en der wat venijnige slootjes, ogen smal en vergen een goed coursemanagement, maar de baan is voor elke speelsterkte prettig speelbaar. “Want”, zegt Ben van Doesburgh tot slot, “het gros van onze leden heeft een handicap tussen 20 en 30 en ze komen doorgaans met een glimlach van de baan.”

Uitgebreide informatie op: www.oldcourseloenen.nl.

Tekst en foto’s: Ruud Taal